Skip to main content Scroll Top
28ης Οκτωβρίου 6, Ιωάννινα, Ήπειρος
ΡΙΝΙΚΟΙ ΠΟΛΥΠΟΔΕΣ
ΡΙΝΙΚΟΙ ΠΟΛΥΠΟΔΕΣ

Η ρινική πολυποδίαση είναι μια ρινολογική πάθηση, η οποία αν και σε παλαιότερες επιδημιολογικές μελέτες αναδεικνύονταν ως σπάνια νόσος, σήμερα με την εφαρμογή πιο σύγχρονων διαγνωστικών μεθόδων φαίνεται να είναι πιο συχνή. Είναι πιο συχνή στους άνδρες και κατά τη μέση και την 3η ηλικία. Σε περίπτωση ύπαρξης ρινικού πολύποδα κατά την παιδική ηλικία πρέπει να γίνεται εξειδικευμένος έλεγχος για αποκλεισμό της κυστικής ίνωσης ή συγκεκριμένων διαταραχών του ανοσοποιητικού συστήματος.

Κύριος παράγοντας κινδύνου για τη δημιουργία ρινικών πολυπόδων είναι η αλλεργική ρινίτιδα, ενώ έχουν ενοχοποιηθεί και η ύπαρξη βρογχικού άσθματος (πιθανώς αλλεργικής αιτιολογίας), η υπερευαισθησία στην ασπιρίνη και στα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, το θετικό οικογενειακό ιστορικό για ρινική πολυποδίαση, το κάπνισμα, η επαγγελματική έκθεση σε σκόνη ή ρινίσματα ξύλου ή προϊόντα καύσης, καθώς και η ύπαρξη στοιχείων μυκητίασης ρινός. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι κάθε είδους χρόνια ρινίτιδα ή παραρρινοκολπίτιδα μπορεί να αποτελεί προδιάθεση για δημιουργία ρινικών πολυπόδων.

Οι ρινικοί πολύποδες αποτελούν αντιδραστική υπερπλασία του βλεννογόνου της ρινός και των παραρρίνιων κόλπων, είναι κατά κύριο λόγο μισχωτοί, έχουν κατά κανόνα λευκωπό ή ημιδιαφανές και γυαλιστερό χρώμα, ενώ στα ιστολογικά τους χαρακτηριστικά περιλαμβάνονται η μέτρια αγγείωση και η σχεδόν απούσα νεύρωση.

Το πιο συχνό σημείο εμφάνισής τους είναι ο μέσος ρινικός πόρος συμπεριλαμβανομένης της ηθμοειδούς χώνης και των πρόσθιων ηθμοειδών. Υπάρχει μια σχετική διχογνωμία για το χαρακτηρισμό τους ή μη ως καλοήθεις νεοπλασίες. Σε κάθε περίπτωση που τα ενδοσκοπικά ή απεικονιστικά ευρήματα παραπέμπουν σε υπόνοια έστω και πιθανής κακοήθους νόσου πρέπει να γίνεται αφαίρεση-βιοψία αυτών.

Κλινικά, η ρινική πολυποδίαση χαρακτηρίζεται κυρίως από δυσχέρεια ρινικής αναπνοής-ρινική συμφόρηση και διαταραχή όσφρησης που συνήθως αφορά μηχανική υποσμία ή ανοσμία. Η υποτροπιάζουσα ρινική καταρροή είναι συχνή ειδικά στις περιπτώσεις της συνύπαρξης της αλλεργικής ρινίτιδας. Σε πολλές περιπτώσεις συνυπάρχει και υπερτροφία των κάτω ρινικών κογχών. Επίσης, δεν πρέπει να παραβλέπεται το γεγονός ότι η ρινική πολυποδίαση πολλές φορές συνυπάρχει με χρόνια παραρρινικολπίτιδα ή υποτροπιάζουσες οξείες παραρρινικολπίτιδες.

Η διάγνωση ξεκινά από το λεπτομερές ιστορικό και από την πρόσθια ρινοσκόπηση. Η εξέταση εκλογής για τη διάγνωση της ρινικής πολυποδίασης είναι η ρινοενδοσκόπηση. Από τα ρινενδοσκοπικά ευρήματα η ρινική πολυποδίαση μπορεί να χαρακτηριστεί ως μονόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη, με την αμφοτερόπλευρη να παραπέμπει γενικά σε λιγότερο επικίνδυνες για κακοήθεια περιπτώσεις. Επίσης, από αυτά τα ευρήματα η ρινική πολυποδίαση κατατάσσεται σε 3 βαθμίδες. Στις περιπτώσεις 1ου βαθμού, οι ρινικοί πολύποδες περιορίζονται εντός του μέσου ρινικού πόρου. Στις περιπτώσεις 2ου βαθμού, οι ρινικοί πολύποδες επεκτείνονται και πέραν του μέσου ρινικού πόρου, χωρίς όμως να αποφράσσουν τη ρινική θαλάμη. Στις περιπτώσεις 3ου βαθμού, οι ρινικοί πολύποδες αποφράσσουν τη ρινική θαλάμη.

Από τις απεικονιστικές μεθόδους προτιμάται η αξονική τομογραφία σπλαχνικού κρανίου με πολυεπίπεδες και λεπτές τομές, με την απεικόνιση να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε περιπτώσεις όπου υπάρχει υπόνοια νεοπλασίας, ειδικά κακοήθους, καθώς και στα πλαίσια προεγχειρητικού ελέγχου. Λιγότερο συχνά ή και συμπληρωματικά επιλέγεται η απεικόνιση με μαγνητική τομογραφία, ενώ σε περιπτώσεις υπόνοιας στην περιοχή καλοήθων νεοπλασιών ή συγγενών ανωμαλιών κατά την παιδική ηλικία, μπορεί να είναι εκλογής η μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου και σπλαχνικού κρανίου. Σε σπάνιες περιπτώσεις, ο ρινικός πολύποδας μπορεί να είναι τόσο μεγάλος ώστε να είναι εμφανής στον πρόδομο της ρινός κατά την απλή επισκόπηση του ρώθωνα. Επίσης, σπάνια, σε περιπτώσεις κυρίως ευμεγέθους χοανοπολύποδα που εκφύεται από το ιγμόρειο, αυτός είναι εμφανής κατά την εξέταση του στοματοφάρυγγα. Η βιοψία του ρινικού πολύποδα μπορεί να προταθεί σε περιπτώσεις υπόνοιας κακοήθειας, όπως είναι η μονόπλευρη ρινική πολυποδίαση, καθώς και οι περιπτώσεις όπου ο ρινικός πολύποδας έχει ύποπτα για κακοήθεια κλινικά στοιχεία (πχ ρόδινο χρώμα, ανώμαλη αρχιτεκτονική, υποτροπιάζουσα αιμορραγία). Η βιοψία σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να γίνει υπό τοπική αναισθησία και υπό ρινοενδοσκόπηση. Ωστόσο, σε περιπτώσεις όπου ούτως ή άλλως ενδέχεται να χρειαστεί χειρουργική αντιμετώπιση της νόσου, επιλέγεται η γενική αναισθησία.

Η θεραπεία της ρινικής πολυποδίασης μπορεί να είναι συντηρητική, χειρουργική ή συνδυασμός αυτών. Στη συντηρητική-φαρμακευτική θεραπεία περιλαμβάνεται η χορήγηση ρινικών κορτικοστεροειδών σε μορφή spray με ή χωρίς ταυτόχρονη χορήγηση κορτικοστεροειδών συστηματικά από το στόμα. Σε συνύπαρξη αλλεργικής ρινίτιδας μπορεί να χρησιμοποιηθούν σε συνδυασμό και αντιισταμινικά σε μορφή ρινικού spray ή από το στόμα. Σε υποτροπιάζουσα οξεία παραρρινοκολπίτιδα είναι προφανές ότι η χορήγηση αντιβιοτικών είναι επιβεβλημένη κατά τη φάση της οξείας λοίμωξης.

Αν και η αγωγή με κορτικοστεροειδή (τοπικά ή και συστηματικά) έχει συχνά πολύ καλά αποτελέσματα, εξίσου συχνές είναι και οι υποτροπές της νόσου κατά τη διακοπή της αγωγής. Σε περιπτώσεις συχνών υποτροπών, εκτεταμένης ρινικής πολυποδίασης που δεν ελέγχεται με τη φαρμακευτική αγωγή, χρόνιας παραρρινοκολπίτιδας ή συχνών υποτροπών οξείας παραρρινοκολπίτιδας, καθώς και σε υπόνοια νεοπλασίας, ενδείκνυται η χειρουργική αντιμετώπιση της ρινικής πολυποδίασης. Σπάνια, η αφαίρεση-βιοψία ή μερική εκτομή ενός ρινικού πολύποδα υπό τοπική αναισθησία είναι από μόνη της αρκετή ως θεραπευτική μέθοδος. Η πιο ενδεδειγμένη χειρουργική μέθοδος είναι η λειτουργική ενδοσκοπική χειρουργική ρινός (FESS: Functional Endoscopic Sinus Surgery) υπό γενική αναισθησία.

Βιβλιογραφία

Αργύρης Γ, Παπαδοπούλου Σ. Εγκεφαλικές Συζυγίες: Λειτουργία, Διαγνωστικές Προσεγγίσεις, Θεραπευτικές Παρεμβάσεις, Εκδόσεις Ροτόντα 2020

Cingi C, Demirbas D, Ural A. Nasal polyposis: an overview of differential diagnosis and treatment. Recent Pat Inflamm Allergy Drug Discov. 2011 Sep;5(3):241-52.

Di Cicco ME, Bizzoco F, Morelli E, Seccia V, Ragazzo V, Peroni DG, Comberiati P. Nasal Polyps in Children: The Early Origins of a Challenging Adulthood Condition.

Children (Basel). 2021 Nov 2;8(11):997.

Hulse KE, Stevens WW, Tan BK, Schleimer RP. Pathogenesis of nasal polyposis. Clin Exp Allergy. 2015 Feb;45(2):328-46.

Laidlaw TM, Mullol J, Woessner KM, Amin N, Mannent LP. Chronic Rhinosinusitis with Nasal Polyps and Asthma. J Allergy Clin Immunol Pract. 2021 Mar;9(3):1133-1141.

Raciborski F, Arcimowicz M, Samoliñski B, Pinkas W, Samel-Kowalik P, Śliwczyñski A. Recorded prevalence of nasal polyps increases with age. Postepy Dermatol Alergol. 2021 Aug;38(4):682-688.

Ranford D, Hopkins C. Safety review of current systemic treatments for severe chronic rhinosinusitis with nasal polyps and future directions.Expert Opin Drug Saf. 2021 Oct;20(10):1177-1189.

Stevens WW, Schleimer RP, Kern RC. Chronic Rhinosinusitis with Nasal Polyps.

J Allergy Clin Immunol Pract. 2016 Jul-Aug;4(4):565-72.

Wallace DV. Treatment options for chronic rhinosinusitis with nasal polyps.

Allergy Asthma Proc. 2021 Nov 1;42(6):450-460.