Η κλινική εικόνα, ανάλογα με το στάδιο και τη βαρύτητα της οξείας μέσης ωτίτιδας, μπορεί να περιλαμβάνει ένα ή περισσότερα από τα εξής: ωταλγία, αίσθημα πληρότητας ωτός, βαρηκοΐα, εμβοές, οροπυώδης ωτόρροια με ή χωρίς στοιχεία ωτορραγίας (σε περίπτωση διάτρησης της τυμπανικής μεμβράνης), πυρετική κίνηση, συνοδά ρινολογικά συμπτώματα (πχ ρινική καταρροή ή συμφόρηση) ή γενικότερα συμπτωματολογία λοίμωξης ανώτερου αναπνευστικού συστήματος, εμετοί (παιδιά), δυσκολία στη λήψη τροφής ή κοιλιακό άλγος (παιδιά), κεφαλαλγία, ζάλη ή ίλιγγος (πρέπει να αποκλειστεί επιπλοκή).

Σε αυτό το σημείο, πρέπει να γίνει αναφορά στις ενδεχόμενες επιπλοκές της οξείας μέσης ωτίτιδας, οι οποίες ευτυχώς είναι πιο σπάνιες σήμερα με την πιο έγκαιρη θεραπευτική αντιμετώπιση σε σύγκριση με το παρελθόν. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι επιπλοκές της οξείας  μέσης ωτίτιδας είναι πιο συχνές κατά την παιδική ηλικία, ενώ και η διάτρηση της τυμπανικής μεμβράνης θεωρείται ως μία από τις ενδεχόμενες επιπλοκές της οξείας μέσης ωτίτιδας. Η οξεία μαστοειδίτιδα είναι μια σημαντική επιπλοκή της οξείας μέσης ωτίτιδας και αποτελεί την οξεία φλεγμονή του βλεννογόνου της μαστοειδούς με ή χωρίς συμμετοχή στη φλεγμονή ή και λύση των οστέινων τοιχωμάτων των μαστοειδών κυψελών. Η δε μαστοειδίτιδα, ειδικά αν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, μπορεί να εξελιχθεί σε ακόμα σοβαρότερες επιπλοκές στις οποίες περιλαμβάνονται μία ή περισσότερες από τις εξής: πάρεση ή παράλυση του σύστοιχου προσωπικού νεύρου, υποπεριοστικό απόστημα, μαστοειδίτιδα του Bezold, ζυγωματίτιδα, λιθοειδίτιδα, λαβυρινθίτιδα, ενδοκράνιες επιπλοκές (μηνιγγίτιδα, εγκεφαλικό απόστημα), θρομβοφλεβίτιδα σιγμοειδούς κόλπου.

Η διάγνωση τίθεται με την ωτομικροσκόπηση. Ωστόσο, η πρόσθια ρινοσκόπηση και η ρινοενδοσκόπηση είναι συνήθως απαραίτητες ώστε να εντοπιστεί και η ρινογενής αιτιολογία της οξείας μέσης ωτίτιδας. Η τονική ακοομετρία δεν είναι απαραίτητη καθώς συνήθως απλά θα επιβεβαιώσει την συνυπάρχουσα βαρηκοΐα αγωγιμότητας, εκτός από περιπτώσεις όπου υπάρχει η υπόνοια της λαβυρινθίτιδας ως ενδεχόμενη επιπλοκή. Η τυμπανομετρία έχει εφαρμογή στα αρχικά στάδια πριν την εγκατάσταση της οξείας πυώδους μέσης ωτίτιδας, ώστε να επιβεβαιωθεί η ύπαρξη του μη πυώδους εκκρίματος στο μέσο ους. Σε περίπτωση τυμπανικής διάτρησης και ωτόρροιας, και εφόσον δεν έχει γίνει έναρξη αντιβιοτικής αγωγής ή αυτή είναι αναποτελεσματική, μπορεί να ληφθεί ωτικό έκκριμα προς καλλιέργεια και ενδεχομένως και αντιβιόγραμμα. Σε περιπτώσεις επιπλοκών της οξείας μέσης πυώδους ωτίτιδας είναι απαραίτητη η αξονική τομογραφία λιθοειδών οστών ή και εγκεφάλου, ενώ κάποιες φορές μπορεί να γίνει και συμπληρωματική χρήση της μαγνητικής τομογραφίας βάσης κρανίου ή και εγκεφάλου.

Η θεραπεία είναι σε πρώτη φάση συντηρητική και αφορά τη ρινική αποσυμφόρηση συνήθως με ταυτόχρονη χορήγηση αντιβιοτικών από το στόμα. Η ρινική αποσυμφόρηση περιλαμβάνει τη χορήγηση ρινικών spray (αγγειοσυσπαστικών αποσυμφορητικών ή κορτικοστεροειδών) και τις ρινοπλύσεις με φυσιολογικό ορό. Η χορήγηση αντιβιοτικών από το στόμα είναι αρκετά συχνά επιβεβλημένη, εφόσον υπάρχουν οι κλινικές και διαγνωστικές ενδείξεις μικροβιακής επιλοίμωξης, και συνήθως διαρκεί 10 ημέρες. Εννοείται πως συχνά, ειδικά τις πρώτες 2-3 μέρες, είναι απαραίτητη η χορήγηση αναλγητικών από το στόμα. Η χορήγηση ωτικών σταγόνων καλό είναι να αποφεύγεται, ειδικά σε περιπτώσεις επικείμενης ωτομικροσκοπικά διάτρησης της τυμπανικής μεμβράνης, ενώ σε περίπτωση τυμπανικής διάτρησης αποφεύγεται γενικά η είσοδος υγρού στο αυτί για 20-30 μέρες. Σε περιπτώσεις οξείας μαστοειδίτιδας και παρουσίας ή όχι των επιπλοκών της η θεραπεία περιλαμβάνει την ενδοφλέβια αντιβιοτική αγωγή και ένα ή περισσότερα από τα εξής: τυμπανοτομή και τοποθέτηση σωληνίσκου αερισμού-παροχέτευσης επί της τυμπανικής μεμβράνης υπό τοπική ή γενική αναισθησία (προφανώς σε περιπτώσεις απουσίας διάτρησης της τυμπανικής μεμβράνης), ενδοφλέβια κορτιζονοθεραπεία (σε περιπτώσεις πάρεσης ή παράλυσης του προσωπικού νεύρου, ίσως συνεπικουρικά σε λαβυρινθίτιδα), κατασταλτικά του λαβυρίνθου ή του ΚΝΣ (σε κάποιες περιπτώσεις λαβυρινθίτιδας), μαστοειδεκτομή και χειρουργικός καθαρισμός υπό γενική αναισθησία, νευροχειρουργική προσπέλαση και αντιμετώπιση (σε σπάνιες περιπτώσεις ενδοκράνιων επιπλοκών).

Τέλος, αξίζει να γίνει αναφορά στη γριππώδη οξεία μέση ωτίτιδα η οποία αποτελεί μια οξεία φλεγμονή του μέσου ωτός και οφείλεται σε λοίμωξη από τον ιό της γρίππης. Είναι πιο συχνή κατά την παιδική ηλικία, η δε κλινική της εικόνα συχνά δε διαφέρει ιδιαίτερα με εκείνη της τυπικής οξείας μέσης ωτίτιδας, ενώ μπορεί επίσης να εξελιχθεί σε οξεία μέση πυώδη ωτίτιδα λόγω επιμόλυνσης από βακτήριο. Ωστόσο, κατά την ωτομικροσκόπηση μπορεί να παρατηρηθεί ο σχηματισμός αιμορραγικών ή μη φυσαλίδων επί της τυμπανικής μεμβράνης ή και επί του έξω ακουστικού πόρου, ενώ αν αυτές ραγούν μπορεί να εκδηλωθεί ωτόρροια ή ήπια ωτορραγία. Σε περίπτωση ρήξης αυτών των φυσαλίδων, αν και είναι συχνά δυσδιάκριτο, πρέπει να γίνεται προσπάθεια διαφορικής διάγνωσης ρήξης φυσαλίδας λόγω γριππώδους ωτίτιδας και διάτρησης τυμπανικής μεμβράνης. Η θεραπεία συχνά δε διαφέρει από εκείνη της τυπικής οξείας μέσης ωτίτιδας.