Οι πιο συχνοί τύποι ρινίτιδας που συνδέονται με υπερτροφία των κάτω ρινικών κογχών είναι η αλλεργική ρινίτιδα, η αγγειοκινητική ρινίτιδα και η φαρμακευτική ρινίτιδα (πχ από κατάχρηση ρινικών αποσυμφορητικών με αγγειοσυσπαστική δράση), ενώ δεν πρέπει να λησμονείται και η επίδραση χρόνιας ρινίτιδας λόγω επαγγελματικής έκθεσης (πχ σκόνη, εισπνεόμενα ρινίσματα ξύλου), καθώς και η μονόπλευρη υπερτροφία κάτω ρινικής κόγχης σε περιπτώσεις σκολίωσης του ρινικού διαφράγματος.
Καταρχάς, πρέπει να διευκρινιστεί ότι η υπερτροφία των κάτω ρινικών κογχών δεν αποτελεί νεοπλασία, αλλά χρόνια αύξηση του μεγέθους των κάτω ρινικών κογχών. Επίσης, δεν πρέπει να συγχέεται με την αύξηση του μεγέθους των κάτω ρινικών κογχών λόγω οξείας φλεγμονής, όπως σε περιπτώσεις οξείας ρινίτιδας ή ρινοκολπίτιδας.
Η συμπτωματολογία της υπερτροφίας των κάτω ρινικών κογχών μπορεί να περιλαμβάνει ένα ή περισσότερα από τα εξής: δυσχέρεια ρινικής αναπνοής, σχεδόν μόνιμη ρινική συμφόρηση, διαταραχές όσφρησης, συμπτωματολογία συμβατή με sleep apnea. Ακόμη, η υπερτροφία των κάτω ρινικών κογχών μπορεί να συνδυάζεται και με άλλες παθολογίες, όπως υποτροπιάζουσες οξείες παραρρινοκολπίτιδες, χρόνια παραρρινοκολπίτιδα, ρινική πολυποδίαση.
Η υπερτροφία των κάτω ρινικών κογχών είναι ένα αρκετά συχνό ρινολογικό πρόβλημα, το οποίο συνδέεται με χρόνια ρινίτιδα.
Η διάγνωση της υπερτροφίας των κάτω ρινικών κογχών ξεκινά από το ιστορικό και από την πρόσθια ρινοσκόπηση. Εξέταση εκλογής αποτελεί η ρινοενδοσκόπηση, με την οποία μπορούν να διαγνωστούν και άλλες συνυπάρχουσες παθήσεις. Σπάνια, σε περιπτώσεις όπου θέλουμε να αποκλειστεί άλλη παθολογία, μπορεί να χρειαστεί και απεικονιστικός έλεγχος. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε περιπτώσεις όπου η υπερτροφία των κάτω ρινικών κογχών είναι ήπια, μπορεί ο ασθενής να έχει πολύ ήπια συμπτώματα ή να είναι ακόμα και ασυμπτωματικός, με αποτέλεσμα η παθολογία να γίνεται αντιληπτή μόνο από τον Ωτορινολαρυγγολόγο.
Η θεραπεία της υπερτροφίας των κάτω ρινικών κογχών είναι καταρχάς συντηρητική και αφορά τη χρήση κορτικοστεροειδούς σε μορφή ρινικού spray βραχυπρόθεσμα ή μακροχρόνια, ανάλογα με την ενδεχόμενη ανταπόκριση σε αυτά ή την ενδεχόμενη υποτροπή της υπερτροφίας. Ιδιαίτερη σημασία έχει και απομάκρυνση του εκλυτικού αιτίου, όπως η αποφυγή αλλεργιογόνων ουσιών, η διακοπή της κατάχρησης αγγειοσυσπαστικών τοπικών ρινικών αποσυμφορητικών, η χρήση προστατευτικής μάσκας από επαγγελματίες και η διακοπή του καπνίσματος. Η χορήγηση κορτικοστεροειδών συστηματικά από το στόμα έχει σημασία κυρίως σε συνυπάρχουσες παθήσεις όπως η ρινική πολυποδίαση.
Σε περιπτώσεις αναποτελεσματικής συντηρητικής θεραπείας της υπερτροφίας των κάτω ρινικών κογχών ή συχνών υποτροπών μπορεί να προταθεί η χειρουργική θεραπεία. Η μερική ή υφολική ή ολική κογχεκτομή έχει σχεδόν εγκαταλειφτεί, καθώς μπορεί να προκαλέσει ιδιαίτερα σοβαρές επιπλοκές, όπως η αιμορραγία, η χρόνια ατροφική ρινίτιδα και η όζαινα.
Η πλάγια παρεκτόπιση της κάτω ρινικής κόγχης δεν εφαρμόζεται πλέον συχνά ως χειρουργική τεχνική. Η κρυοπηξία και η χρήση laser δεν έχουν ευρεία εφαρμογή στη θεραπεία της υπερτροφίας των κάτω ρινικών κογχών.
Η κογχοπλαστική με χρήση microdebrider είναι μια τεχνική αφαίρεσης τμήματος οστού και μαλακών μορίων των κάτω ρινικών κογχών, χωρίς αφαίρεση ρινικού βλεννογονου, ωστόσο, για να γίνει αυτή η επέμβαση είναι απαραίτητη η χορήγηση γενικής αναισθησίας.
Η χρήση ραδιοσυχνοτήτων υποβλεννογόνια στις κάτω ρινικές κόγχες υπό τοπική αναισθησία αποτελεί μια σύγχρονη θεραπευτική επιλογή σμίκρυνσης των υπερτροφικών κάτω ρινικών κογχών. Αυτή η μέθοδος έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του μεγέθους των κάτω ρινικών κογχών χωρίς μόνιμη καταστροφή του ρινικού βλεννογόνου μέσω ελεγχόμενου θερμικού εγκαύματος και καταστροφής τμήματος των μαλακών μορίων υποβλεννογόνια.
Πλεονεκτήματα αυτής της μεθόδου είναι η μικρότερη μετεγχειρητική νοσηρότητα σε σύγκριση με άλλες μεθόδους, η δυνατότητα διενέργειάς τους χωρίς να είναι απαραίτητη η χορήγηση γενικής αναισθησίας και η απουσία μόνιμης καταστροφής του ρινικού βλεννογόνου. Αυτή η τεχνική εφαρμόζεται και στο Ιατρείο μου υπό τοπική αναισθησία και με προσεκτική επιλογή των ασθενών στους οποίους μπορεί και χρήζει να εφαρμοστεί.
Παρόμοια δράση μπορεί να έχει και η υποβλεννογόνια ηλεκτροκαυτηρίαση των κάτω ρινικών κογχών με χρήση διπολικής διαθερμίας, ενώ η κλασσική ηλεκτροκαυτηρίαση των κάτω ρινικών κογχών με διπολική διαθερμία μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερη καταστροφή τμήματος του ρινικού βλεννογόνου.
Βιβλιογραφία
Brunworth J, Holmes J, Sindwani R. Inferior turbinate hypertrophy: review and graduated approach to surgical management. Am J Rhinol Allergy. 2013 Sep-Oct;27(5):411-5.
Farmer SE, Eccles R. Chronic inferior turbinate enlargement and the implications for surgical intervention. Rhinology. 2006 Dec;44(4):234-8.
Jackson LE, Koch RJ. Controversies in the management of inferior turbinate hypertrophy: a comprehensive review. Plast Reconstr Surg. 1999 Jan;103(1):300-12.
Masood A, Phillips B. Radiofrequency ablation for sleep-disordered breathing.Curr Opin Pulm Med. 2001 Nov;7(6):404-6.
Passàli D, Passàli FM, Damiani V, Passàli GC, Bellussi L. Treatment of inferior turbinate hypertrophy: a randomized clinical trial. Ann Otol Rhinol Laryngol. 2003 Aug;112(8):683-8.
Pelen A, Tekin M, Özbilen Acar G, Özdamar Oİ. Comparison of the effects of radiofrequency ablation and microdebrider reduction on nasal physiology in lower turbinate surgery. Kulak Burun Bogaz Ihtis Derg. 2016 Nov-Dec;26(6):325-32.
Sapçi T, Sahin B, Karavus A, Akbulut UG. Comparison of the effects of radiofrequency tissue ablation, CO2 laser ablation, and partial turbinectomy applications on nasal mucociliary functions. Laryngoscope. 2003 Mar;113(3):514-9.
Sinno S, Mehta K, Lee ZH, Kidwai S, Saadeh PB, Lee MR. Inferior Turbinate Hypertrophy in Rhinoplasty: Systematic Review of Surgical Techniques. Plast Reconstr Surg. 2016 Sep;138(3):419e-429e.